SES
BOZUKLUKLARI
SES KISIKLIĞI NEDİR?
Ses kısıklığı, sesteki anormal değişiklikleri
ifade eder. Ses kısılması olduğunda ses fısıltılı, kaba, çatallı,
zorlanmış olarak duyulabilir, sesin şiddetinde veya tonunda değişiklik
olabilir. Sesteki değişiklikler genellikle ses telleriyle ilgili
bozukluklara bağlıdır. Ses telleri gırtlakta (larenks) bulunur.
Konuşma sırasında titreşirler. Böylece ses oluşumunun ilk basamağı
gerçekleşir. Bu titreşimin sayısı, kadınlarda ortalama 200-300/sn,
erkeklerde ise 100-150/sn aralığında değişir. Nefes alma sırasında
ise ses telleri açılır.
<<başa dön
SES KISIKLIĞININ NEDENLERİ
NELERDİR?
Ses kısıklığının çeşitli nedenleri vardır.
Bunların çoğu ciddi sağlık problemlerine neden olmazlar ve kısa
sürede düzelirler. Ses kısıklığının en sık nedeni "akut
larenjit"tir. Akut larenjit, soğuk algınlığı ve diğer üst
solunum yolu enfeksiyonları sırasında, ya da aşırı bağırmaktan kaynaklanan
ses zorlamalarında ortaya çıkar. Genellikle bir - iki hafta içinde
ses normale döner.
Daha uzun süreli ses kısıklıklarının nedeni genellikle sesin uzun
süreyle aşırı ve zorlanarak kullanılmasıdır. Bu tür ses kullanma
alışkanlığı, ses telleri üzerinde nodül adı verilen ve ses
kısıklığına neden olan küçük şişliklerin ortaya çıkmasına neden
olur. Nodüller genellikle sesini profesyonel nedenlerle uzun süre,
ancak hatalı teknikle kullanan kişilerde (şarkıcılar, öğretmenler,
politikacılar gibi) görülür. Ses tellerinin birbirlerine sürekli
normalden fazla kuvvetle çarpmasına bağlı olarak gelişen nodüller,
ses eğitimi ile ses kullanma alışkanlığı düzeltilmediği sürece kendiliğinden
kaybolmazlar. Aşırı bağırmayı takiben gelişen akut larenjit sırasında
ses teli içine küçük kanamalar meydana gelebilir; bu aşamada ses
dinlendirilmediği taktirde bu kanama polip adı verilen tek
taraflı ses teli şişliklerine dönüşebilir ve sürekli ses kısıklığına
neden olur.
Erişkinlerde ses kısıklığının sık görülen nedenlerinden birisi de
yemek borusu ile midenin birleştiği noktadaki bir adelenin zayıflığına
bağlı olarak, mide içindeki asitli sıvının yemek borusundan gırtlak
seviyesine yükselerek ses tellerini tahriş etmesidir; buna larengofarengeal
reflü adı verilmektedir. Ses kısıklığı özellikle sabahları fazladır
ve gün içinde azalır. Ses kısıklığı ile birlikte boğazda takılma,
yabancı bir madde varmış hissi ve sık boğaz temizleme alışkanlığı
da sık görülen belirtilerdir. Reflü nedeniyle ses kısıklığı olan
hastaların pek çoğunda mide ile ilgili şikayetler yoktur.
Sigara, ses kısıklığının bir diğer nedenidir. Sigara, gırtlak
ve boğaz kanserlerinin gelişmesinde önemli bir risk faktörü olduğundan
düzelmeyen ses kısıklığı olan ve sigara içen kişilerin bir Kulak-Burun-Boğaz
hastalıkları uzmanına muayene olmaları gerekir.
Ses kısıklığının daha nadir nedenleri arasında allerji, guatr
ve sinir sistemi hastalıkları sayılabilir. Birçok insanda
doğal yaşlanma ile birlikte bir miktar ses kısıklığı ortaya
çıkabilir.
<<başa dön
SES KISIKLIĞINI KİM TEDAVİ EDEBİLİR?
Ses kısıklığı iki haftadan uzun sürerse ve
belirli bir nedeni yoksa bir Kulak-Burun-Boğaz hastalıkları uzmanına
muayene olmanız gerekir. Sesle ilgili problemler, ideal olarak sesle
ilgili fonksiyonlar ve sorunlarla uğraşan profesyonel bir ekip tarafından
değerlendirilmeli ve tedavi edilmelidir. Böyle bir ekipte Kulak-Burun-Boğaz
hastalıkları uzmanı, ses ve konuşma patoloğu, müzik-şan-diksiyon
öğretmenleri yer alır. Ses bozuklukları, bu uzmanlardan herbirinin
katkısı olabilecek farklı ve karmaşık özellikleri bulunabilir.
<<başa dön
KULAK BURUN BOĞAZ UZMANINA NE
ZAMAN MUAYENE OLMAK GEREKİR?
1-) Ses kısıklığı 2-3 haftadan uzun sürerse,
2-) Ses kısıklığı ile birlikte aşağıdaki belirtiler varsa:
| · Soğuk algınlığı gibi belirli bir neden
yokken ağrı bulunması, |
| · Öksürükle kan gelmesi, |
| · Yutma güçlüğü, |
| · Boyunda şişlik, |
3-) Birkaç günden uzun süren tam ses kaybı
veya seste şiddetli değişiklik olursa.
<<başa dön
SES KISIKLIĞINDA NASIL BİR
İNCELEME YAPILIR?
Ses kısıklığı nedeniyle müracaat ettiğinizde,
Kulak-Burun-Boğaz hastalıkları uzmanı, şikayetlerinizi ve sistem
sorgulamanızı yaptıktan bir ayna veya endoskop yardımıyla ağız içinden
gırtlağınızı ve ses tellerinizi görmeye çalışacaktır.( Kliniğimiz
ses bozukluğu ile başvuran hastalarımız öncelikle "ses
hastalıkları sorgu formunu" doldurmakta,
 |
ve rutin her hastamıza "videolaringostroboskopik
inceleme" yapılmaktadır.) Muayenede kullanılan bu yöntemler
hasta için çok zor değildir ve hastaların çoğu muayeneye kolay
uyum sağlamaktadır. |
<<başa dön
SES BOZUKLUKLARI NASIL TEDAVİ
EDİLİR?
Ses bozukluklarının tedavisi, ses kısıklığının
nedenine göre değişir. Ses kısıklığına neden olan durumların çoğu,
ses istirihati ve doğru ses kullanma alışkanlığını kazanmakla düzelirler.
Kulak-Burun-Boğaz hastalıkları uzmanınız size ses kullanımı ile
ilgili bilgiler verebilir, eğitim için sizi ses ve konuşma patoloğuna
gönderebilir, veya polip gibi görünür bir neden varsa ameliyatla
tedavi önerebilir. Özellikle ameliyatla tedavi önerilenler olmak
üzere, ses sorunu olan bütün hastalardan sigara içmemeleri ve sigara
dumanı bulunan ortamlardan kaçınmaları, bol su içmeleri istenir.
Ses ve konuşma patologları, bazı ses bozukluklarında sesi doğru
kullanma tekniğini öğretmeye ve varsa yanlış tekniği ortadan kaldırmaya
çalışırlar. Bazı hastalardaki sorun, sigara içimi ve bağırma gibi
ses kullanımı açısından olumsuz alışkanlıkların bulunmasıdır. Buna
benzer durumlarda hastanın ses çıkartma tekniği düzeltilerek ses
kalitesi düzeltilmeye ve varsa nodüller tedavi edilmeye çalışılmaktadır.
<<başa dön
SES KISIKLIĞINI ÖNLEMEK
İÇİN NELER YAPILIR?
1-) Sigara içiyorsanız bırakın.
2-) Kafein (kahve, kolalı meşrubatlar) ve alkol kullanımından
kaçının.
3-) Sigara dumanı bulunan ortamlardan kaçının.
4-) Bol su için.
5-) Evinizin havasını nemlendirin.
6-) Gıdanıza dikkat edin - Baharatlı gıdalardan kaçının.
7-) Sesinizi uzun süreyle ve yüksek şiddette kullanmayın.
8-) Ses kısıklığı olduğunda sesinizi dinlendirin.
<<başa dön
<<geri
|